Order book එකේ ගැඹුර බලලා ඇණවුමේ ප්‍රමාණය තීරණය කරන්නේ කොහොමද?

එකම මොහොතේ, එකම වේදිකාවේ, ඇණවුම් පොත් දෙකක්. BTC/USD හි හොඳම bid සහ හොඳම ask අතර පරතරය USD 0.1කි — මිලෙන් 0.0001%කි. ALGO/USD හි එම පරතරය USD 0.00009ක් පමණයි, එනම් සංඛ්‍යාවක් ලෙස කුඩාය; නමුත් මිලෙන් 0.0815%කි. සාපේක්ෂව බැලූ විට ගුණ 800කට වැඩි වෙනසකි.

මේ වෙනස හදන්නේ මිල නොවේ, ගැඹුරයි — එක් එක් මිල මට්ටමේ ඇත්තටම රැඳී තිබෙන ප්‍රමාණයයි. ඩොලර් 500ක ඇණවුමක් එක් පොතකට නොදැනී ගිලී යයි; අනෙකේදී එයම මිල උඩට තල්ලු කරයි. මෙහිදී සකස් කරගන්නේ "මගේ ඇණවුම මේ වෙළෙඳපොළට ලොකුද?" යන ප්‍රශ්නයට හැඟීමකින් නොව සංඛ්‍යාවකින් උත්තර දෙන ක්‍රමයකි.

පටන්ගන්න කලින් තිබිය යුතු දේ

මේ පාඩම ප්‍රයෝජනවත් වන්නේ පහත තුන දැනටමත් පැහැදිලි නම් පමණි.

• ඇණවුම් වර්ග අතර වෙනස. market ඇණවුමක් පොතේ තිබෙන මිලට ක්ෂණිකව ගැනීමත්, limit ඇණවුමක් පොතට එකතු වී රැඳී සිටීමත් දෙකකි. නොපැහැදිලි නම් Market, Limit සහ Stop අතර වෙනස මුලින්ම කියවන්න.
• ගාස්තුව සහ spread දෙකම වියදම් බව. ඒවා එකට ගණන් ගන්නා හැටි ගාස්තු, spread සහ පාඩු නොවන මිල හි සූත්‍ර සමඟ දක්වා තිබේ.
• මූලික ඉංග්‍රීසි යෙදුම් තුනක්: bid (කෙනෙක් ගන්න කැමති ඉහළම මිල), ask (කෙනෙක් දෙන්න කැමති පහළම මිල), quantity (එම මිලට රැඳී තිබෙන ප්‍රමාණය).

අවශ්‍ය මෙවලම වෙළෙඳ ගිණුමක් නොවේ. ඕනෑම වේදිකාවක පොදු (ලොග් නොවී බලන්න පුළුවන්) ඇණවුම් පොත් තිරයක් හෝ පොදු දත්ත ලිපිනයක් ඇතිනම් ප්‍රමාණවත්ය.

ඇණවුම් පොතේ තීරු දෙක ඇත්තටම කියන්නේ මොකක්ද

උඩ රතු පැත්තේ තිබෙන්නේ විකුණුම්කරුවන්ගේ ask මට්ටම්; යට කොළ පැත්තේ තිබෙන්නේ ගැනුම්කරුවන්ගේ bid මට්ටම්. ඔබ market ඇණවුමකින් ගන්නේ නම් පිරෙන්නේ රතු පැත්තෙන්, පහළම මිලේ සිට ඉහළට. විකුණන්නේ නම් පිරෙන්නේ කොළ පැත්තෙන්, ඉහළම මිලේ සිට පහළට.

QUANTITY තීරුව තමයි ගැඹුර. ඉහත තිර රුවේ පහළම ask මට්ටමේ තිබෙන්නේ ALGO 14,887ක් පමණි. එය ඩොලර් වලින් 14,887 × 0.11063 ≈ USD 1,647කි. ඒ කියන්නේ ඩොලර් 1,647ට වඩා වැඩියෙන් එකවර ගත්තොත් ඔබේ ඇණවුමේ ඉතිරි කොටස ඊළඟ, වැඩි මිලට යනවා.

මිල පේළි පිටුපස තිබෙන තද පැහැති තීරු එකතු වූ ප්‍රමාණය පෙන්වයි; ඒවා දිගු තැන ගැඹුර වැඩියි. නමුත් වැඩිපුරම වැරදෙන තැන එය නොවේ — මට්ටම් එකතු කරන පියවරයි. තිර රුවේ ඉහළින් පෙනෙන 0.000010 යනු මිල මට්ටම් කොපමණ පරතරයකින් එකතු කර පෙන්වනවාද යන්නයි. එය 0.0001 වැනි විශාල අගයකට මාරු කළොත් එකම දත්ත මට්ටම් ස්වල්පයකට ඔබා දැක්වේ, පේළියක ප්‍රමාණය විශාල ලෙස පෙනේ, ගැඹුර වැඩි වී ඇතැයි වැරදි හැඟීමක් එයි. ගණනය කරන්නට පෙර මේ අගය කුමක්දැයි බලන්න.

එකම මොහොත, පොත් දෙකක්

2026 සැප්තැම්බර් 22 දින ශ්‍රී ලංකා වේලාවෙන් පස්වරු 2.36ට සහ 2.38ට Kraken Pro හි පොදු තිර දෙකෙන් ගත් රූප දෙක සසඳන්න.

ඩොලර් වලින් බැලුවොත් ALGO හි spread එක සිය ගුණයකින් කුඩාය. ඔබ ගෙවන්නේ ඩොලර් නොවේ, ප්‍රතිශතයයි — එනම් ALGO හි එක් ගනුදෙනු වටයකට යන පරතර වියදම BTC හි එකට වඩා ගුණ 800කට වැඩිය. මිල අඩු coin එකක් ලාභයි කියා පෙනුණත් ගනුදෙනු කිරීමේ වියදම ලාභ නොවිය හැක.

ඔබේ ඇණවුමේ බලපෑම ගණනය කරන හැටි

පියවර හතරකි.

1. පොදු දත්ත ලිපිනයකින් එම මොහොතේ පොත ගන්න. උදාහරණයක් ලෙස මේ ලිපිනය browser එකේ විවෘත කළොත් asks සහ bids ලෙස මිල-ප්‍රමාණ යුගල පෙනේ.
2. ඔබට ගැනීමට අවශ්‍ය ඩොලර් ගණන පහළම ask මට්ටමේ සිට පිරෙන්නට දමන්න. එක් මට්ටමක ඩොලර් වටිනාකම = මිල × ප්‍රමාණය.
3. සාමාන්‍ය මිල = මුළු ඩොලර් ගණන ÷ ලැබෙන මුළු ප්‍රමාණය.
4. බලපෑම ප්‍රතිශතය = (සාමාන්‍ය මිල − පහළම ask) ÷ පහළම ask × 100.

එකම ක්‍රමය එකම මොහොතේ යුගල හතරකට යොදා බැලූ ප්‍රතිඵල පහත දැක්වේ. පහත සියලු අගයන් 2026 සැප්තැම්බර් 22, ශ්‍රී ලංකා වේලාවෙන් පස්වරු 2.35ට ගත් පොදු දත්ත ඡායාවකින් ගණනය කළ ගැනීමේ, එනම් ask පැත්තේ, බලපෑමයි.

මේ වගුව කියවිය යුත්තේ තිරස් අතට නොව සිරස් අතටයි. BTC හි ඩොලර් 2,000ක ඇණවුමක් පහළම මට්ටමේම ඉවරයි — මට්ටමක්වත් ඉහළට යන්නේ නැහැ. ALGO හි එයම මට්ටම් නවයක් හරහා යයි. ඩොලර් 50,000ක දී වෙනස 0.0075%ට එරෙහිව 0.7477% — එනම් ගුණ සියයකි.

ඇතුළු වීමට වඩා පිටවීම බැරෑරුම් වන්නේ ඇයි

ඉහත වගුවේ තිබෙන්නේ ගැනීමේ පැත්ත පමණි. විකුණන විට පිරෙන්නේ bid පැත්තෙන් වන අතර එහි ගැඹුර වෙනස් විය හැක. එදිනම පස්වරු 2.43ට ගත් තවත් ඡායාවකින්:

ඩොලර් 2,000ක් ගෙන වහාම නැවත විකුණුවොත්: ගැනීමේ සාමාන්‍ය මිල 0.11061553, විකිණීමේ සාමාන්‍ය මිල 0.11039863. වෙනස 0.00021690කි, එනම් 0.196%කි. ගාස්තුව පැත්තකට 0.1% නම් තව 0.2%ක් එකතු වී මුළු වටය 0.40% පමණ වේ. මිල කිසිසේත් වෙනස් නොවුණත් එච්චර පාඩුවකින් තමයි ඔබ පටන්ගන්නේ.

BTC යුගලයේ එම මොහොතේම ඩොලර් 2,000ක වටයක මිල බලපෑම 0.0000%ක් වූ අතර ඉතිරිව තිබුණේ ගාස්තුව පමණි.

මේ කොටස් දෙක එකට තබා තවත් දෙයක් බලන්න: පස්වරු 2.35ට ALGO හි ඩොලර් 500ක බලපෑම 0.1173%ක් වූ අතර මිනිත්තු අටකට පසු එය 0.0290%කි. පොත ජීවත් වෙනවා. එබැවින් මේ ලිපියේ සංඛ්‍යා පිටපත් කර නොගෙන ඔබේ ඇණවුම දමන මොහොතේ ඔබම මනින්න.

තීරණයට සංඛ්‍යාවක් — ලොකු කියන්නේ කීයටද

ඇණවුමක් ලොකුද යන්න පොතේ ප්‍රමාණයෙන් තනිව තීරණය කරන්න බැහැ. එය ඔබේ අපේක්ෂිත චලනයට සාපේක්ෂවයි. මෙය නීතියක් නොව තමන්ටම සකසාගත හැකි සීමාවකි:

මුළු ගනුදෙනු වියදම = ගැනීමේ බලපෑම + විකිණීමේ බලපෑම + ගාස්තු දෙක

මෙය ඔබේ stop දුරෙන් දහයෙන් එකකට වඩා විශාල නම්, ඇණවුම ලොකු වැඩියි. ALGO උදාහරණයේ වියදම 0.40%කි; stop දුර 2%ක් නම් එය stop එකෙන් පහෙන් එකකි — දැනටමත් වැඩියි. එවිට තෝරාගත හැකි මාර්ග තුනකි: ප්‍රමාණය කුඩා කරන්න, ඇණවුම කොටස් වලට බෙදන්න, නැතහොත් market වෙනුවට limit ඇණවුමක් පොතට එකතු කර රැඳී සිටින්න. අවසාන විකල්පයේ අවාසිය ඉටු නොවී යා හැකි වීමයි; ඇණවුම් මිල වෙනස මනින ක්‍රමය හි ගනුදෙනුවෙන් පසු මෙය තහවුරු කරගන්නා සූත්‍ර තිබේ.

ඔබේ ප්‍රමාණය කුඩා කරන්නේ කොපමණටද යන්න තීරණය කරන්නේ පොත නොව ඔබේ ප්‍රාග්ධනයයි — එය 1% අවදානම් රීතියෙන් ප්‍රමාණය ගණනය කරන ක්‍රමයේ දක්වා තිබේ. පොත කියන්නේ එම ප්‍රමාණය මේ වෙළෙඳපොළට දරාගත හැකිද යන්න පමණි.

නිතර වැරදෙන තැන් හතර

• පැය 24 පිරිවැටුම බලා ගැඹුර තීරණය කිරීම. පිරිවැටුම දවසක එකතුවක්; ඔබ පුරවන්නේ තත්පරයක පොතකි. පිරිවැටුම ඉහළ coin එකක්වත් ඔබ ඇණවුම දමන මොහොතේ තුනී විය හැක.
• මට්ටම් එකතු කිරීමේ පියවර විශාල තබාගෙන පොත බැලීම. පේළියක ලොකු ප්‍රමාණයක් පෙනුණාට එය මිල මට්ටම් කිහිපයක එකතුවක් විය හැක.
• පොතේ පේළියක් පොරොන්දුවක් ලෙස ගැනීම. limit ඇණවුම් ඕනෑම මොහොතක ඉවත් කරගත හැක; ඔබේ market ඇණවුම ළඟා වන විට එම මට්ටම එහි නොතිබිය හැක.
• පිටවීමේ පැත්ත නොබැලීම. bid ගැඹුර ask ගැඹුරට වඩා අඩු වෙළෙඳපොළක ඇතුළු වීම පහසු වුණත් පිටවීම මිල අධිකයි.

මේ ක්‍රමය වැඩ නොකරන තැන්

• P2P හෝ දේශීය හුවමාරු වල මහජනයාට පෙනෙන ඇණවුම් පොතක් නැත; එහි වියදම මනින්නේ දැන්වීම් වල මිල සසඳා මිස ගැඹුරෙන් නොවේ.
• සමහර සරල යෙදුම් පොත නොපෙන්වා තනි මිලක් පමණක් පෙන්වයි. එහිදී ගැඹුර පරීක්ෂා කළ නොහැකි අතර වියදම එම මිලට ඇතුළත් කර ඇත.
• සැඟවුණු (iceberg) ඇණවුම් නිසා පෙනෙන ගැඹුර සැබෑ ගැඹුරට වඩා අඩු විය හැක. එවිට ඔබේ ගණනය ආරක්ෂිත පැත්තට වැරදීම සාමාන්‍ය දෙයකි.
• ප්‍රවෘත්ති හෝ හදිසි චලන මොහොතක පොත තත්පර කිහිපයකින් හිස් වී නැවත පිරෙයි. එවැනි විටක මිනිත්තුවකට පෙර ගත් ගණනයක් අදාළ නැත.

අවදානම් සීමාව

මෙහි සියලු මිල ඩොලර් වලින්ය. ඔබ රුපියල් වලින් ආරම්භ කර නැවත රුපියල් වලට එන්නේ නම් ඒ හුවමාරු පියවර දෙකේ වියදම මේ ගණනයට ඇතුළත් නොවේ; එය වෙනම එකතු කරන්න. ක්‍රිප්ටෝ වත්කම් ශ්‍රී ලංකාවේ නියාමිත ආයෝජන මෙවලමක් නොවන බවත්, අලාභ වූ විට ආපසු ගැනීමේ නීතිමය මාර්ගයක් නොමැති බවත් ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ නිවේදනයේ සඳහන්ය. ගැඹුර මැනීම වියදම අඩු කරයි; එය අලාභ වළක්වන්නේ නැත.

ඔබම පරීක්ෂා කරගන්න

ඔබ මේ පාඩම අවසන් කර ඇත්නම් දැන් මේ තුන කරන්න පුළුවන් විය යුතුය.

1. ඔබ ගනුදෙනු කරන යුගලයේ පොදු ඇණවුම් පොත විවෘත කර පහළම ask මට්ටමේ ඩොලර් වටිනාකම ගණනය කරන්න. ඔබේ සුපුරුදු ඇණවුම එයට වඩා විශාලද?
2. ඔබේ සුපුරුදු ඇණවුම් ප්‍රමාණයට ගැනීමේ සහ විකිණීමේ බලපෑම් දෙකම ගණනය කර ගාස්තු දෙකත් එකතු කර මුළු වටයේ වියදම ප්‍රතිශතයක් ලෙස ලියන්න.
3. එම ප්‍රතිශතය ඔබේ අවසන් ගනුදෙනු පහේ stop දුර සමඟ සසඳන්න. දහයෙන් එකට වඩා විශාල නම් ප්‍රමාණය හෝ යුගලය වෙනස් කරන්න.

දත්ත සහ මූලාශ්‍ර

• ඇණවුම් පොත් තිර රූ: Kraken Pro පොදු තිර ALGO/USD සහ BTC/USD, 2026 සැප්තැම්බර් 22 පස්වරු 2.36 සහ 2.38 (ලංකා වේලාව).
• ගැඹුර ගණනය: Bitget පොදු orderbook ලිපිනය, උදාහරණයක් ලෙස ALGOUSDT, ඡායා දෙකක් — පස්වරු 2.35 සහ 2.43, 2026 සැප්තැම්බර් 22.
• ඇණවුම් පොත් දත්තවල ව්‍යුහය (මිල, ප්‍රමාණය, මට්ටම්): Kraken API ලේඛනය.
• bid-ask spread යන්නෙහි නිර්වචනය: Investor.gov ශබ්ද කෝෂය. මෙය එක්සත් ජනපද ආයෝජක අධ්‍යාපන ද්‍රව්‍යයකි; නිර්වචනය පොදු වුවත් එහි නීතිමය කොටස් ශ්‍රී ලංකාවට අදාළ නොවේ.
• දේශීය අවදානම් නිවේදනය: ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව.

සියලු සබැඳි 2026 සැප්තැම්බර් 22 දින පරීක්ෂා කරන ලදී. මිල සහ ගැඹුර සෑම තත්පරයකම වෙනස් වන බැවින් මෙහි සංඛ්‍යා නැවත උත්පාදනය නොවේ; නැවත උත්පාදනය විය යුත්තේ ක්‍රමයයි.