අවදානම් කළමනාකරණය
Bollinger Bands හැකිළෙන විට සහ පුළුල් වන විට කියවන හැටි: upper band ස්පර්ශය විකුණන සංඥාවක්ද?
Bollinger Bands (20, 2) අතින් ගණනය කරන හැටි, bandwidth එකෙන් squeeze එකක් හඳුනාගන්න හැටි, සහ 'upper band = විකුණන්න, lower band = ගන්න' කියන අදහස BTC සැබෑ දත්තවල වැරදුණු තැන් තුනක් (−14.7%, ව්යාජ breakout, +13.9%).
Chart එකක Bollinger Bands දාපු ගමන් බොහෝ දෙනෙක් ඉගෙන ගන්න පළමු නීතිය මෙයයි: "මිල උඩ band එකට වැදුණොත් විකුණන්න, යට band එකට වැදුණොත් ගන්න." මේ නීතිය සමහර දවස්වල වැඩ කරනවා. නමුත් ලොකුම චලනයන් එන දවස්වල එය ඔබව හරියටම වැරදි පැත්තට දානවා.
මේ පාඩමෙන් ඔබට පුළුවන් වෙන්නේ:
- Bollinger Bands (20, 2) අගයන් අතින් ගණනය කරලා chart එකේ පෙන්වන අගය හරිද කියලා බලන්න,
- Bands හැකිළීම (squeeze) සහ පුළුල් වීම (expansion) අංකයකින් මනින්න,
- Band ස්පර්ශයක් සංඥාවක් නොවන අවස්ථා හඳුනාගෙන, එවැනි වෙලාවට කුමක් කරන්නද කියලා කලින්ම තීරණය කරන්න.
සියලු ඉලක්කම් Binance හි BTCUSDT පොදු දෛනික kline දත්ත (data-api.binance.vision) වලින් 2026-10-13 දින ලබාගෙන ගණනය කළ ඒවායි. දෛනික candle එක UTC 00:00 ට, එනම් ලංකා වේලාවෙන් පෙ.ව. 5:30 ට වැසෙනවා. මේවා අතීත උදාහරණ පමණයි; ඉදිරි මිල ගැන අනාවැකියක් නොවෙයි.
Bollinger Bands වල රේඛා තුන ගණනය කරන හැටි
John Bollinger 1980 ගණන්වල හඳුන්වා දුන් මේ indicator එකේ සම්මත සැකසුම 20 සහ 2 යි:
- Middle band = අවසන් close මිල 20 හි සරල සාමාන්යය (SMA 20)
- Upper band = middle + 2 × standard deviation (එම close 20 හි)
- Lower band = middle − 2 × standard deviation
Standard deviation කියන්නේ මිල සාමාන්යයෙන් කොච්චර විසිරිලාද කියන මිනුමයි. මිල එක තැනක හිර වෙලා තිබුණොත් එය කුඩායි, bands එකිනෙකට ළං වෙනවා. මිල වේගයෙන් චලනය වුණොත් එය විශාල වෙලා bands ඈත් වෙනවා. ඒ නිසා Bollinger Bands මුලින්ම කියන්නේ දිශාව නොව, විචලනය (volatility) ගැනයි. SMA එක ගැන මූලික අදහස SMA සහ EMA වෙනස පැහැදිලි කරන පාඩමේ තියෙනවා.
සැබෑ උදාහරණය — BTCUSDT, 2026-10-12 වැසුණු දෛනික candle:
| අගය | USDT |
|---|---|
| 09-23 සිට 10-12 දක්වා close 20 හි සාමාන්යය (middle) | 84,046.10 |
| Standard deviation | 1,179.12 |
| Upper band = 84,046.10 + 2 × 1,179.12 | 86,404.34 |
| Lower band = 84,046.10 − 2 × 1,179.12 | 81,687.86 |
| එදින close | 81,850.00 |
මම standard deviation ගණනය කළේ 20 න් බෙදන (population) ක්රමයෙන්. ඔබේ chart එකේ අගය සුළු වශයෙන් වෙනස් නම්, settings වල length (20), StdDev (2) සහ source (close) බලන්න; තවම නොවැසුණු අද candle එක ඇතුළත් වෙලාද කියලත් බලන්න.
Bandwidth සහ %b: band එක අංකයකින් කියවන්න
ඇසින් බලලා "bands ටිකක් හැකිළිලා" කියන එක පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයාට වෙනස්. ඒ නිසා Bollinger විසින්ම අංක දෙකක් යෝජනා කරනවා:
- Bandwidth = (upper − lower) ÷ middle × 100%. 10-12 දින: (86,404.34 − 81,687.86) ÷ 84,046.10 = 5.61%
- %b = (close − lower) ÷ (upper − lower). 10-12 දින: (81,850.00 − 81,687.86) ÷ 4,716.48 = 0.03
%b 1 ට වැඩි නම් close එක upper band එකට උඩින්, 0 ට අඩු නම් lower band එකට පහළින්, 0.5 නම් හරියටම middle එකේ. TradingView වැනි platforms වල "Bollinger BandWidth" සහ "Bollinger Bands %b" කියලා වෙනම indicators දෙකක් ලෙස මේවා තියෙනවා.

Squeeze එකක් හඳුනාගන්නේ කොහොමද, ඊට පසු මොකද වුණේ
Squeeze කියන්නේ bandwidth එක මෑත කාලයේ අඩුම මට්ටම් වලට වැටීමයි. ස්ථිර සීමාවක් (උදා: "5% ට අඩු") නැහැ — එක coin එකකට, එක timeframe එකකට සාමාන්ය මට්ටම වෙනස්. ප්රායෝගික ක්රමය: ඔබ බලන chart එකේ මාස කිහිපයක bandwidth අවමයන් එක්ක සසඳන්න.
BTCUSDT දෛනික chart එකේ 2026-04-16 සිට 10-12 දක්වා දින 180 තුළ:
- අවම bandwidth එක 2026-08-15 දින 4.21%. 08-10 සිට 08-18 දක්වා දින නවයක්ම එය 5% ට අඩුව තිබුණා; මිල 62,500–65,500 අතර හිර වෙලා.
- 08-19 close එක 69,334.79 — upper band එක (66,924.47) ට හොඳටම උඩින්. ඊළඟ දින 5 තුළ close එක 78,992.75 දක්වා +13.9% ගියා.
- Bandwidth එක 08-29 දී 39.85% දක්වා, එනම් දින 14 කින් නව ගුණයකට වඩා ලොකු වුණා. මේ තමයි expansion එක.
වැදගත් කාරණය: squeeze එක කුමන පැත්තට කැඩෙයිද කියලා කලින් කිව්වේ නැහැ. 2026-09-09 දී තවත් squeeze එකක් (5.53%) ආවා. ඊට පසු මිල මුලින්ම පහළට ගිහින් 09-15 දී close එක lower band එකට ආසන්නයි (%b 0.02). නමුත් ඊළඟ සතියේ 09-21 දී close එක 86,620 ට, upper band එකටත් උඩින්. Squeeze එක කියන්නේ "ලොකු චලනයක් එන්න ඉඩ තියෙනවා" කියන එක විතරයි.
මේ ලියන මොහොතේ (10-12) bandwidth එක 5.61% යි — 08-15 අවමයට ආසන්නයි. ඒකෙන් ඊළඟ චලනයේ දිශාව හෝ වෙලාව කියවෙන්නේ නැහැ.
Upper band ස්පර්ශය විකුණන සංඥාවක් නොවුණු අවස්ථා
දින 180 තුළ BTC දෛනික close එක upper band එකට උඩින් වැසුණේ දින 10 ක, lower band එකට පහළින් වැසුණේ දින 8 ක. ඒ දින 18 න් තෝරාගත් අවස්ථා තුනක් chart එකේ A, B, C ලෙස ලකුණු කර තියෙනවා:
| දිනය | සිදුවූයේ | දින 5 කට පසු close | |
|---|---|---|---|
| A | 06-01 | Close 71,408.90, lower band එකට පහළින් | 60,884.62 (−14.7%) |
| B | 07-21 | Squeeze එකක් (bandwidth 7.17%) තුළ close 66,556.16, upper band එකට උඩින් | 65,399.99 (−1.7%), 07-31 වෙද්දී lower band එක ළඟ |
| C | 08-19 | Close 69,334.79, upper band එකට උඩින් | 78,992.75 (+13.9%) |
- A දී "lower band = ගන්න" නීතිය අනුගමනය කළා නම්, ඊළඟ දින 5 තුළ ඔබ 14.7% ක වැටීමක් ඇතුළේ. 06-01 සිට 06-06 දක්වා close එක දින හයක්ම lower band එකට පහළින් වැසුණා. ප්රබල trend එකක මිල band එක දිගේ "ඇවිදිනවා" (walking the band).
- C දී "upper band = විකුණන්න" නීතියෙන් short ගත්තා නම්, 08-19 සිට 08-23 දක්වා දින 5 ම close එක upper band එකට උඩින් තිබුණා.
- B අනෙක් පැත්තයි: squeeze එකෙන් පිටතට ගිය close එකක් breakout එකක් වගේ පෙනුණා, නමුත් ඊළඟ දවසේම නැවත band එක ඇතුළට ආවා. ව්යාජ breakout එකක්.
එනම් band එකෙන් පිටතට යන close එකක් තනියම බැලුවොත්, එය ආපසු හැරීමක්ද, ප්රබල චලනයක ආරම්භයද, ව්යාජ breakout එකක්ද කියලා කියන්න බැහැ. Bollinger ම කියන්නේ band ස්පර්ශය තනියම මිලදී ගැනීමේ හෝ විකිණීමේ සංඥාවක් නොවන බවයි.
ව්යාජ සංඥා පෙරීමට trade එකට කලින් බලන දේවල්
Band එකෙන් පිටතට යන candle එකක් දුටු විට, ඇතුළු වෙන්න කලින් මේ ප්රශ්න ටික බලන්න:
- Candle එක වැසුණාද? දවස මැද upper band එක කපලා, වැසෙන විට ඇතුළට එන එක සාමාන්යයි. තීරණය වැසුණු close එක මත ගන්න — දෛනික chart එකේ නම් ලංකා වේලාවෙන් පෙ.ව. 5:30 ට පසු.
- Bandwidth එක ඉහළ යනවාද? C (08-19) දී bandwidth එක 4.66% සිට එක දවසින් 8.67% ට ගියා. B (07-21) දී 7.87% සිට 7.17% ට — ඇත්තටම අඩු වුණා. පිටතට ගිය close එකක් සමඟ bands පුළුල් නොවන්නේ නම්, එය දුර්වල සංඥාවක්.
- ඊළඟ candle එක කුමක්ද කරන්නේ? C න් පසු දින හතරක්ම close එක band එකෙන් පිටත. B න් පසු දවසේම ඇතුළට. එක candle එකකින් තීරණය නොකර ඊළඟ close එකත් බලන එක ව්යාජ breakout ගණනාවක් පෙරනවා — ඒත් හොඳ entry එකක කොටසක් අහිමි වෙනවා. මේ දෙක අතර තේරීමක්.
- Volume එක මොකද කියන්නේ? Breakout candle එකේ volume සාමාන්යයට වඩා වැඩි නම් එය වඩා විශ්වාසදායකයි. කියවන හැටි volume එක candlestick සමඟ කියවන පාඩමේ තියෙනවා.
- සංඥාව වැරදුණොත් පිටවෙන තැන කොහෙද? ප්රායෝගික තැනක් තමයි middle band එක හෝ breakout candle එකේ low එක. B වගේ close එක නැවත middle band එකට පහළට ආවොත් අදහස අවලංගුයි. Stop එකේ දුර අනුව ප්රමාණය තීරණය කරන හැටි stop loss එක සහ risk–reward සැලැස්ම පාඩමේ තියෙනවා.
මේ පස අනුගමනය කළත් සියලු ව්යාජ සංඥා ඉවත් වෙන්නේ නැහැ. අරමුණ පාඩු නැති කිරීම නොව, වැරදුණු trade එක කුඩා පාඩුවකින් අවසන් කිරීමයි.
Bollinger Bands සැකසුම් වෙනස් කරන්න ඕනද?
- 20, 2 සම්මතයයි. මුලින්ම මේවා වෙනස් නොකර, ඔබ trade කරන pair එකේ සහ timeframe එකේ මාස කිහිපයක bandwidth අවමයන් සහ band එකෙන් පිටතට ගිය close මොකද වුණේ කියලා බලන්න.
- Period එක කෙටි කළොත් (උදා: 10) bands වේගයෙන් හැඩය වෙනස් කරනවා, ඒත් සංඥා වැඩියි, ව්යාජ ඒවාත් වැඩියි.
- 4H හෝ 1H chart එකක "squeeze" එකක් දෛනික chart එකේ කුඩා ස්ථාවර කාලයක් විතරක් වෙන්න පුළුවන්. ඉහළ timeframe එකේ bands කොහෙද තියෙන්නේ කියලත් බලන්න.
Bollinger Bands කියන්නේ මිල කොච්චර විසිරිලාද කියන මිනුමක්. ඉලක්ක මිලක් හෝ ඉදිරි දිශාව එයින් කියවෙන්නේ නැහැ. Squeeze එකක් දුටු විට ඔබට කළ හැක්කේ: දෙපැත්තටම යන්න පුළුවන් කියලා සැලැස්මක් හදාගෙන, close එක පිටතට යන දිහාව සහ bandwidth එක පුළුල් වෙනවාද කියලා බලාගෙන ඉන්න එකයි.
